9 Ekim 2015 Cuma

Rus Edebiyatı-2






Merhabalar!
Rus Edebiyatı'na girişi önceki postta yapmıştım. Şimdi ise önemli eserlerini ve yazarlarını kısaca değinmek istiyorum.

Ünlü yazarlarını ve ilk eserlerini ayrı ayrı anlatmak istiyorum, çünkü siz de benim gibi bir edebiyatın ilk eserlerini okumayı sevenlerden olabilirsiniz. :) Ünlü yazarların da belli başlı bir kaç eserine değineceğim yoksa bi' Dostoyevski'yi bi' Tolstoy'u anlatmak kolay olmayacak. :)
Uzatmadan hemen başlıyorum. :)



*****


Rus Edebiyatının batılı tarza girişini sağlayan isim Nikolay Mihayloviç Karamzin.
Bu süreçte yayınladığı uzun öyküler sayesinde Rus Edebiyatını oluşturmaya başlamıştır.
Bu öyküleri tefrika şeklinde yayınlamış.

Yazarın eserlerine ulaşmak maalesef çok zor, basımları artık yok ama belki sahaflarda bulabilirsiniz.

Belli başlı birkaç eseri:
-Yulva (öykü)
-Yevgeni i Yulva (öykü)
-Pisma Ruskogo Puteşçestvennika (gezi notları)

Eserleri hakkında bilgi bulmak ve paylaşmak isterdim fakat maalesef dijital ortamda yazılarının ve öncülüğünü yaptığı akımın kritikleri olmasına rağmen başka bir bilgi bulunmamaktadır.
Eğer ilgilenirseniz internette yazar ile ilgili bir çok makale bulunmakta.

*****


Aleksandr Sergeyeviç Puşkin

Rus Edebiyatı kurucusu olarak bilinen ünlü şair.
Puşkin, klasik Batı Edebiyatı ve Rus halk ruhunu sentezlemiş ve Rus edebiyatında "gerçekçilik" akımını başlatmıştır.

Aleksandr Puşkin; Gogol, Turgenev, Dostoyevski, Tolstoy gibi büyük yazarları etkilemiş, dünya edebiyatına önemli eserler kazandırmıştır.

Puşkin hakkında burada anlatması uzun olduğu için anlatamadığım ama öğrenilmesi gereken birçok bilgi var, bir kısmına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Eserleri:
-Kafkas Esiri: Rus Çarı I. Aleksandr tarafından Kafkasya'ya atandığı sırada yazmış olduğu ünlü destanıdır.

-Bahçesaray: Yine Kafkasya'da yazmış olduğu bir destandır.

Maalesef bu iki kitabı bulamadığım gibi haklarında yazılan bir yazı bile yok! Çok üzücü.

-Yüzbaşının Kızı: Yazarın en bilindik eserlerinden biridir muhakkak.
Kitap hakkında: Kahramanımız Pyotr Andreyeviç, herkese yardım etmeyi seven, asker olmak isteyen biri. Tam göreve başladığı zamanda ise bir isyan ile karşılaşır, bir aşk ile karşılaşır.
Mutlaka okunması gereken kitaplar arasına yazılmış olmalı!

-Boris Godunov: Puşkin Shakespeare'in tarihi oyunlarından etkilenerek yazdığı Boris Godunov tragedyasında insan- iktidar ilişkisini hem yalın hem de gerçekçi birşiir diliyle anlatmaktadır.
Sürgün döneminde yazılan oyun sansür dolayısıyla ve sahnelenmesinin güç olması nedeni ile ölümünden sonra sahnelenebilmiştir. Pek çok sahnelenen oyun, Musorgski'nin aynı adlı operasına da esin kaynağı olmuştur.

-Ruslan ve Ludmila: Rus edebiyatında bir benzeri görülmemiş mizahın, ironinin, hüznün ve dönemin tutucu çevrelerince fazla cesur bulunan epik bir yapıt.
Kitap, altı şarkı ve epilogdan oluşan,yalın dille yazılmış bir masal poemasıdır. Rusşan ve Ludmila'da, Kiev Prensi Vladimir'in yiğit şövalyelerinden Ruslan ve Prens Vladimir'in kızı Prenses Ludmila'nın evlenme törenlerinde başlarına gelen olaylarla şekillenen destansı-masalsı bir kitaptır.

-Erzurum Yolculuğu: Puşkin bu eseri ile birçok yazarı etkilemiştir. Mesela Tolstoy'un Savaş ve Barış kitabında bunun etkileri bir hayli görülmektedir.
Gezi türünde yazılmış kitap Puşkin'in izlenimleri dolu olması bir yana aynı zamanda tarihi bir eserdir.
Puşkin'in hislerinde yolculuğa çıkmak için ne güzel de bir kitap!
başka bir yorum+spoiler için : tıklayın!

*****


Lev Tolstoy

Eserlerinde insanlığın çeşitli meselelerine değinen Tolstoy, dünya ölçüsünde sanat ve fikir değerlerine sahipti. Kendi ülkesinin toplumsal siyasal çalkantılarını, halkın yaşayışını çok farklı boyutta bize aktarmıştır. Edebiyatın en önemli isimlerinden olmasıyla birlikte bir filozof ve bir eğitimci olarak da ün kazanmıştır.

Hayatın anlamı üzerinde çok yoğunlaşmış, din konusuna farklı bir pencereden bakmıştır.

Tabi ki Tolstoy bu anlatılandan çok daha fazlasıdır.

Ünlü Eserleri
-Savaş ve Barış: Bu kitap Tolstoy'un edebi yaratıcılıkta zirvesi olarak kabul edilmiştir. (Anna Karenina ile birlikte)
Savaş ve Barış, Rusya'nın Fransa tarafından istilası döneminde yaşanmış olayları anlatırken buna eşlik etmiş beş asil aileden örnekler vererek tarif etmiştir.
Kitap ilk önce 1865-1867 yıllarında "Rus Haberci" gazetesinde dizi halinde "On Yıl 1805" adı ile yayınlanmış ve tam olarak ilk kez 1865 yılında yayımlanmıştır.
2009 yılında "Newsweek" tarafından hazırlanan "Top 100 Kitap" sıralamasında birinci seçilmiştir.
Tolstoy'un eser hakkındaki düşüncesi: "roman değil, bir manzume, daha çok ise tarihi günlüklerdir."

 -Anna Karenina: Bireysel duyguları ele alan kitap birçok büyük yazar tarafından bu güne kadar yazılmış en iyi roman sayılmaktadır.
Kitapta evlilik, aşk ve ölüm konuları muazzam bir gözlem gücü ile birleştirilerek ele alınmış ve edebi deha ile işlenmiş.
1875- 1877 yılları arasında Ruskiy Vestnik dergisinde tefrika edilen romanın ilk baskısı 1878'de yapılmıştır.
Birçok kez sinemaya uyarlanmış olması da eserin büyüklüğüne bir vurguymuş gibi geldi bana. :)

-Diriliş: Diriliş kitabı çok derinlemesine ele alınmış, ince ince düşünülmüş ayrıntılarla donatılmış bir kitaptır.
Bireysel vicdanın uyanışını anlatırken hukuk sisteminin adaletsizliğini, imkansız bir aşk öyküsünü resmederken Hristiyanlığın kalıplaşmış yanlışlarını ele alan kitap, Tolstoy'un hem bireyi hem toplumu eleştirdiği en acıması romanıdır.
Zengin bir Rus prensinin bir hizmetçiyi baştan çıkarıp sonra kaybolması ile başlayan olaylar daha sonra bir mahkemede tekrar karşılaşmaları ile şekillenmiştir. Bu karşılaşmada prensin vicdani değişimi en önemli vurgulardan biri olduğu kesin.
İnsan ruhunun, vicdanının ve 19.yy Çarlık Rusya'sının gerçekçi bir portresini çizen bu başyapıt, Tolstoy'un ateist ilan edilmesine ve 1901 yılında kiliseden aforoz edilmesine sebep olmuştur.

*****

Bu postu da burada bitiriyorum. Anlatmayı istediğin yazarlar bitmedi ama burayı daha fazla uzatmak istemedim, anlatmaya çalıştığım yazarları da daha fazla kısaltamayacağım için başka bir yazı daha yazacağım Rus edebiyatı serisi için.

NOT: BURADA YAZILANLAR İNTERNET ARAŞTIRMASIDIR. BU POSTLAR SİZE DAHA KISA VE BİR ARADA SUNABİLMEK İÇİN YAZILMIŞTIR.

Not: Bazı yazarlar için ayrı bir seri oluşturacağım. Çünkü burada kısaca değinsem bile haklarında bilinmesi gereken- kitaplarının edebiyat tarihindeki önemleri hakkında bilinmesi gereken daha çok şey var. Eğer sizde benim gibi bu konuda meraka sahipseniz bloga üye olabilirsiniz. :)
*****

SEVGİYLE KALIN..






Hiç yorum yok:

Yorum Gönder